Endonezya’nın katılım finans sektörünün, hükümetin stratejik desteği ve dayanıklı faaliyet ortamı sayesinde 2026’nın ikinci yarısı ile 2027 döneminde büyümesini sürdürmesi bekleniyor. Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Fitch Ratings, sektörün Mayıs 2026 sonu itibarıyla 200 milyar ABD dolarını aştığını tahmin ediyor.
Fitch’e göre Endonezya, dünyanın en büyük sukuk ihraççıları arasında yer almaya devam edecek. Sukuk, ülkenin kamu finansmanında temel araçlardan biri olmayı sürdürüyor. Müslüman nüfusun büyüklüğü ve bankacılık hizmetlerine erişimi sınırlı geniş kesimler nedeniyle katılım bankacılığı tarafında önemli büyüme potansiyeli bulunuyor.
Bununla birlikte, son on yılda kaydedilen ilerlemeye rağmen dağıtım ağının sınırlı olması, katılım finans ürünlerine yönelik farkındalığın istenen seviyeye ulaşmaması ve ürün çeşitliliğindeki eksiklikler sektörün önündeki temel zorluklar arasında yer alıyor. Fitch, ASEAN ve Körfez İşbirliği Konseyi (GCC) ülkeleriyle geliştirilecek daha güçlü finansal bağların yeni yatırımları da beraberinde getirebileceğini belirtiyor.
Katılım finans sektörünün büyüklüğünün yüzde 67’sini dolaşımdaki sukuklar, yüzde 30’unu ise katılım bankalarının aktifleri oluştururken, kalan bölüm katılım yatırım fonları ile tekafül sektöründen oluşuyor.
Hükümet teşvikleri büyümeyi destekliyor
Rapora göre hükümet tarafından hayata geçirilen çeşitli düzenlemeler sektörün büyümesini destekliyor.
Endonezya Finansal Hizmetler Otoritesi (OJK), KOBİ dışındaki ihraççılar için sukuk kayıt ücretini 150 milyon Endonezya rupisi ile sınırlandırırken, geleneksel tahvil ihraçlarında bu tutar 750 milyon rupi seviyesinde bulunuyor.
Bunun yanında katılım bankaları, geleneksel bankalara kıyasla daha düşük zorunlu karşılık oranlarından yararlanıyor. Hac Mali Yönetim Kurumu ise şubat ayında yayımladığı düzenlemeyle hac bedeli ön ödemelerinin yalnızca katılım bankaları ve katılım bankacılığı birimleri aracılığıyla kabul edilmesine karar verdi.
Sukuk ihraçları güçleniyor
Sukukun kamu finansmanındaki rolü giderek artıyor. 2026’nın ilk beş ayında sukuk ihraçları toplam borçlanmanın yüzde 33’ünü oluştururken, bu oran geçen yılın aynı döneminde yüzde 26 seviyesindeydi.
Aynı dönemde dolaşımdaki sukuk hacmi yıllık bazda yüzde 13 büyürken, geleneksel tahvillerde büyüme yüzde 6,3 olarak gerçekleşti. İhraçlarda ağırlık kamu kesiminde bulunuyor.
Fitch, kamu finansman ihtiyacının devam etmesi nedeniyle kısa vadede kamu sukuk ihraçlarının güçlü kalmasını bekliyor. Öte yandan 2026’nın ilk yarısındaki güçlü kurumsal sukuk ihraçlarının ardından, yüksek politika faizlerinin yılın ikinci yarısında ihraç büyümesini yavaşlatabileceği öngörülüyor.
Kuruluş ayrıca, yeniden finansman ihtiyacının sınırlı olması ve faiz artışları nedeniyle 2026 yılında bankaların sukuk ihraçlarında kayda değer bir artış beklemiyor.
Fitch’in derecelendirdiği sukukların büyük bölümü devlet ihraçları
Fitch, Endonezya’nın ABD doları cinsinden ihraç edilen sukuklarının neredeyse tamamını derecelendiriyor. Bu sukukların tamamı devlet tarafından ihraç edilmiş olup “BBB” kredi notuna sahip bulunuyor.
Ancak ülkenin kredi notu Negatif Görünüm altında izleniyor. Fitch, İran’daki çatışmaların uzun sürmesi halinde yükselen enerji fiyatlarının ilave risk oluşturabileceğine dikkat çekiyor.
Endonezya rupisi cinsinden sukuklar ise Fitch tarafından derecelendirilen toplam sukuk stokunun yaklaşık yüzde 2’sini oluşturuyor. Tamamı özel sektör kuruluşlarınca ihraç edilen 31 sukukun ulusal kredi notları “AAA(idn)” ile “A-(idn)” arasında değişirken, büyük çoğunluğu Durağan Görünüm taşıyor ve bugüne kadar herhangi bir temerrüt yaşanmadı.
Katılım bankacılığı yüzde 10 büyüyecek
2026 yılının ilk çeyreği sonunda Endonezya’daki katılım bankalarının toplam aktifleri 1.000 trilyon Endonezya rupisinin (58,8 milyar dolar) üzerine çıktı. Bu büyüklük, ülke finansman sisteminin yaklaşık yüzde 8’ini oluşturuyor.
Fitch, tüketici finansmanındaki büyüme, finansal kapsayıcılık politikaları ve altın bankacılığı gibi yeni ürünlerin etkisiyle katılım bankacılığı sektörünün 2026 yılında yaklaşık yüzde 10 büyümesini bekliyor.
Kuruluş ayrıca Endonezya ekonomisinin 2026’da yüzde 5,1, 2027’de ise yüzde 5 büyüyeceğini öngörüyor. Bu görünümün bankacılık sektörünü genel olarak desteklemesi ve katılım bankalarının büyümesine katkı sağlaması bekleniyor.
Fitch, düzenleyici nedenlerin etkisiyle katılım bankacılığı sektöründeki birleşme ve satın alma işlemlerinin önümüzdeki yıllarda da canlı kalacağını değerlendiriyor.
Raporda ayrıca, Dünya Bankası verilerine göre 2025 yılında Endonezya’daki yetişkin nüfusun yaklaşık yüzde 40’ının banka hesabına sahip olmadığı, bunun da katılım bankacılığı açısından önemli bir büyüme potansiyeline işaret ettiği belirtiliyor.
Fitch hâlihazırda Endonezya’da faaliyet gösteren dört katılım bankasını derecelendiriyor ve bu bankaların tamamı Durağan Görünüm ile izleniyor.
Katılım fonları en hızlı büyüyen segment
Rapora göre katılım yatırım fonları, Endonezya katılım finans sektörünün en hızlı büyüyen alanı konumunda bulunuyor. Katılım fonlarının toplam yatırım fonu sektöründeki net varlık payı yüzde 12,1’e yükselirken, bu oran bir yıl önce yüzde 10,9 seviyesindeydi.
Buna karşılık tekafül sektörünün toplam sigorta primleri içerisindeki payı yüzde 6,2’ye gerilerken, önceki yılın aynı döneminde bu oran yüzde 8,6 olarak kaydedilmişti.
Hac Mali Yönetim Kurumu, yönettiği 10 milyar doların üzerindeki fon büyüklüğü ile Endonezya katılım finans ekosisteminin önemli kurumsal yatırımcılarından biri haline gelirken, aynı zamanda Bank Muamalat Indonesia‘nın çoğunluk hissedarı konumunda bulunuyor.
ASEAN ve Körfez iş birlikleri yatırım çekebilir
Fitch’e göre ASEAN ve Körfez ülkeleriyle geliştirilecek daha güçlü finansal iş birlikleri Endonezya’ya yeni yatırımlar çekebilir.
Malezyalı bankacılık gruplarının katılım bankacılığı operasyonları Endonezya pazarında önemli paya sahip bulunurken, Körfez bölgesindeki katılım bankaları da Endonezya’nın dolar cinsinden sukuk ihraçlarında önemli yatırımcı ve düzenleyici kurumlar arasında yer alıyor.
Öte yandan İslam Kalkınma Bankası (IsDB) bugüne kadar Endonezya’ya 7 milyar doların üzerinde finansman sağladı. Endonezya’nın dolar cinsinden sukukları Nasdaq Dubai‘de işlem görürken, Birleşik Arap Emirlikleri ile Endonezya arasında imzalanan anlaşmanın katılım finans alanındaki iş birliğini daha da derinleştirmesi bekleniyor.
Bu içerik, Katılım Ekonomisi editörleri tarafından Türkçe’ye çevrilmiştir.
