İngiliz düşünce kuruluşu Equi tarafından hazırlanan yeni bir rapor, Birleşik Krallık’taki katılım finans sektörünün yaklaşık 6 milyar sterlin değerinde olduğunu ve “İngiliz hükümetine yıllık 2,5 milyar sterlin gelir getirebileceğini” ortaya koydu.
Bu hafta yayınlanan rapor, katılım finansının Körfez bölgesinden Birleşik Krallık’a yönelik önemli yatırımlara aracılık ettiğini gösteriyor. Rapor, hükümetin sektörün büyümesini desteklemek ve Birleşik Krallık ekonomisine katkısını güvence altına almak için bir Katılım Finans Birimi kurmasını tavsiye ediyor.
İslam ve Etik Finans üzerine Parlamentolar Arası Grup (APPG) Başkanı ve İşçi Partisi Milletvekili Naz Shah, konuya ilişkin şu değerlendirmeyi yaptı: “Politika yapıcılar sürdürülebilir büyümeyi teşvik etmeye, verimliliği artırmaya ve fırsatları genişletmeye odaklanırken, bu çalışma katılım finansının niş bir alan değil, Birleşik Krallık’ın ekonomik geleceği için önemli ve yeterince değerlendirilmemiş bir varlık olduğunu açıkça ortaya koyuyor.”
Katılım Finansın Temel Prensipleri
Katılım finans, “İslami kurallara ve ahlaki ilkelere uygun finansal yönetim ve işlemleri” ifade ediyor. Rapor, bu prensipleri şu şekilde özetliyor: “Temel olarak, faiz yasağının yanı sıra; kumar, alkol, pornografi ve silah üretimi gibi sektörlere yatırım yapılmaması bu kapsamda yer alıyor.”
Raporun bulgularına göre, İngiliz Müslümanların yüzde 64’ü geleneksel yöntemler yerine katılım finans ürünlerini tercih ettiğini belirtirken, yarısından fazlası bir katılım bankası hesabı kullanıyor. Dikkat çekici bir diğer veri ise, “Müslüman olmayanların yüzde 30’unun, geleneksel ürünlere eşdeğer hizmetler sunulması halinde katılım finans ürünlerine geçmeye istekli olması.”
Ayrıca rapor, İngiliz Müslümanların yerel düzeyde etik ve yeşil finans talebini domine ettiğini vurguluyor. Müslümanların yüzde 72’si yeşil finans hakkında bilgi sahibiyken, bu oran Müslüman olmayanlarda yüzde 42 seviyesinde. Müslümanların yeşil finans ürünlerini kullanma olasılığı ise yüzde 20 daha yüksek.
Körfez Bölgesinden Gelen Sermaye
Birleşik Krallık’taki katılım finans varlıkları, Avrupa katılım finans piyasasının en az yüzde 85’ini oluşturuyor.
Bu başarının büyük bir kısmı Körfez bölgesinden gelen sermayeye dayanıyor. Rapora göre katılım finans; “Shard ve Battersea Güç İstasyonu gibi Londra’nın büyük simgelerinin yatırımlarına destek sağladı. Katılım bankaları ayrıca, Londra’nın önde gelen bir gayrimenkul destinasyonu olduğu Körfez merkezli yatırımcılardan, Birleşik Krallık’taki konut projelerine dış yatırım kanalize edilmesine de yardımcı oldu.”
Birleşik Krallık’ta faaliyet gösteren beş katılım bankasının tamamı Körfez merkezli hissedarlara sahip ve öncelikli olarak bölgedeki yüksek gelirli müşterilere hizmet veriyor.
Ancak bu durum değişmekte: Rapor, “Birleşik Krallık’taki katılım bankacılığı bireysel müşteri sayısının 2020-2025 yılları arasında yıllık yüzde 20 oranında arttığını ve bunun yerel büyüme potansiyelini gösterdiğini” belirtiyor. Şaşırtıcı bir şekilde, bu artış sadece Müslümanlardan kaynaklanmıyor. Raporda, “2013 yılında, Al Rayan bankasında vadeli mevduat hesabı açanların yüzde 87’sinin Müslüman olmadığı” notu düşülüyor.
Zorluklar ve Öneriler
Rapor, katılım bankalarının “Körfez’deki yüksek gelirli müşterilere odaklanması” nedeniyle, katılım finansın Birleşik Krallık’taki ekonomik büyüme potansiyelini tam olarak kullanamadığı konusunda uyarıda bulunuyor.
Diğer yandan, İngiliz Müslümanlar önemli ölçüde “finansal dışlanma” ile karşı karşıya. Bunun bir örneği, hesapların gerekçe gösterilmeksizin kapatıldığı “debanking” uygulaması. İngiliz Müslüman hayır kurumlarının yüzde 42’si, banka hesaplarının kapatılması durumuyla karşılaştı. Ayrıca, Birleşik Krallık’ın Finansal Kapsayıcılık Stratejisi’nde inanç temelli finansın yer almaması “önemli bir ihmal” olarak tanımlanıyor.
Rapor hükümete şu çağrılarda bulunuyor:
- Sektörün büyümesini desteklemek ve hükümet genelinde koordinasyonu sağlamak amacıyla özel bir Katılım Finans Birimi kurulması.
- Birleşik Krallık’ın küresel katılım finansındaki konumunu güçlendirmek ve net sıfır emisyon hedeflerini desteklemek için sürdürülebilir projelere özel ihraçları içeren bir egemen Sukuk programının oluşturulması.
Equi’nin Genel Müdürü Profesör Javed Khan, “Katılım finans niş bir mesele değil, göz önünde duran büyük bir ekonomik fırsattır. Birleşik Krallık’ın sürdürülebilir büyüme arayışında olduğu bir dönemde, milyarlarca sterlinlik yatırımın kilidini açmak, inovasyonu desteklemek ve finansal sistemimizin herkes için çalışmasını sağlamak mümkündür” dedi.
Khan, “Doğru politika desteğiyle, Birleşik Krallık katılım finansın küresel merkezi haline gelebilir, büyümeyi ve verimliliği artırarak dünyanın önde gelen finans merkezlerinden biri olma konumunu pekiştirebilir” diye ekledi.
