Pakistan Merkez Bankası, salı günü parlamentoya sunduğu yıllık raporunda, ülkenin Nisan 2026’dan bu yana 2 trilyon Pakistan rupisinin (7,2 milyar dolar) üzerinde hibrit sukuk ihraç ettiğini açıkladı. Gelişme, Pakistan’ın 2027 yılına kadar faizsiz finans sistemine geçiş hedefi doğrultusunda Şer’i ilkelere uygun finansman kaynaklarını genişletme çalışmalarının bir parçası olarak öne çıktı.
Sukuk, geleneksel tahvillere benzer bir finansman işlevi gören ancak faiz yerine varlığa dayalı veya varlık temelli gelir mekanizmalarına dayanan İslami finansman sertifikaları olarak tanımlanıyor. Pakistan’ın geliştirdiği hibrit sukuk modeli ise icare (kiralama) ve murabaha (maliyet artı kâr esaslı satış) yöntemlerini bir araya getiriyor. Bu yapı sayesinde hükümet, yalnızca kiralamaya konu edilebilecek varlıklara bağlı kalmadan sukuk ihracı gerçekleştirebiliyor.
Pakistan Anayasası, devletin 1 Ocak 2028’den önce riba olarak tanımlanan faizli borçlanma sistemini sona erdirmesini öngörüyor. Hükümetin geçiş stratejisine göre mevcut yurt içi ve yurt dışı borç yükümlülükleri sözleşme şartlarına uygun şekilde yerine getirilecek. Geleneksel finansman araçları ise vadeleri doldukça Şer’i ilkelere uygun finansman yöntemleriyle değiştirilecek.
Hibrit sukuk modeli iki farklı vadeye göre geliştirildi
Hibrit sukuk modeli kapsamındaki ilk ihraç, Nisan ayında Pakistan Borsası’nda gerçekleştirildi. Bir yıl ve üzerindeki vadeler için tasarlanan bu yapının ardından Pakistan Merkez Bankası ve Maliye Bakanlığı, bir yıldan kısa vadeli ihraçlara yönelik ikinci bir model üzerinde de çalıştı.
Kısa vadeli hibrit sukuk yapısıyla katılım bankalarının nakit yönetimi ve kısa vadeli likidite ihtiyaçları için geleneksel Hazine bonolarına alternatif bir finansman aracına erişmesi amaçlandı.
Pakistan Merkez Bankası Başkanı’nın parlamentoya sunduğu yıllık raporda, “Bu gelişmelerin tamamı, Nisan 2026’dan bu yana 2 trilyon Pakistan rupisinin üzerinde hibrit sukuk ihracına katkıda bulundu.” ifadelerine yer verildi.
Merkez Bankası, uzun vadeli hibrit sukuk modelinin hükümet, Maliye Bakanlığı danışmanları ve Standard Chartered ile birlikte geliştirildiğini bildirdi.
Pakistan, kamu varlıklarını sukuk ihracında kullanmayı hedefliyor
Pakistan’ın faizsiz finans sistemine geçiş stratejisi, düzenli ve sürdürülebilir sukuk ihraçlarının önünü açmak amacıyla kamu varlıklarına ilişkin merkezi bir sicil oluşturulmasını da içeriyor.
Bunun yanı sıra yabancı kreditörler ve uluslararası sermaye piyasaları üzerinden Şer’i ilkelere uygun finansman kaynaklarına erişimin genişletilmesi hedefleniyor.
Pakistan Merkez Bankası verilerine göre, Haziran 2026 sonu itibarıyla İslami bankacılık sektörü, ülkenin toplam bankacılık aktiflerinin yüzde 23,7’sini, mevduatlarının ise yüzde 29,2’sini oluşturdu.
Hükümet, yerli sermayeli finans kuruluşlarının büyük bölümünün İslami finans sistemine geçmesini bekliyor. Yabancı sermayeli bankaların önemli bir kısmının ise katılım bankacılığı ve geleneksel bankacılık ürünlerini birlikte sunmaya devam edebileceği öngörülüyor.
2025’te 2 trilyon rupinin üzerinde sukuk ihraç edildi
Pakistan Maliye Bakanlığı, bu yılın başlarında yaptığı açıklamada, ülkenin 2025 takvim yılında tüm sukuk türlerinde 2 trilyon Pakistan rupisinin (7,2 milyar dolar) üzerinde ihraç gerçekleştirdiğini duyurmuştu.
Merkez Bankası’nın son raporunda açıklanan 2 trilyon rupiyi aşan tutar ise yalnızca Nisan 2026’da uygulamaya alınan hibrit sukuk modelini kapsıyor. Dolayısıyla söz konusu rakam, Pakistan’ın tüm sukuk ihraçlarının toplamını değil, yeni hibrit finansman yapısı üzerinden gerçekleştirilen ihraçları ifade ediyor.

