Katılım bankaları finansman işlemlerinde murabaha, finansal kiralama, ortaklık modelleri, sukuk, yatırım vekaleti ve kar-zarar ortaklığı gibi yöntemleri kullanıyor. Özellikle murabaha yöntemi, sistemin en yaygın kullanılan modeli olarak biliniyor. Bu yöntemde banka, müşterinin ihtiyaç duyduğu ürünü satın alıp üzerine belirlenen kar oranını eklyerek vadeli şekilde müşteriye devrediyor. Peki, katılım bankalarının fon toplama ve fon kullandırmada klasik bankacılıktan işleyiş farkı nedir?
KATILIM BANKALARININ FON TOPLAMA VE FON KULLANDIRMADA KLASİK BANKACILIKTAN İŞLEYİŞ FARKI NEDİR?
Katılım bankaları ile klasik bankalar arasındaki temel fark, fon toplama ve finansman sağlama yöntemlerinde ortaya çıkıyor. Klasik bankalar faiz sistemiyle çalışırken, katılım bankaları faizsiz finans prensiplerine göre faaliyet gösteriyor.
Mevduat bankaları müşterilerden belirli faiz oranlarıyla para topluyor ve yine faizli kredi sistemiyle fon kullandırıyor. Katılım bankalarında da kar ve zarara katılma modeli uygulanıyor. Katılım bankacılığı sisteminde tasarruf sahiplerine önceden kesin bir kazanç sözü verilmiyor. Elde edilen ticari kazanç doğrultusunda kar payı dağıtılıyor.
Fon kullandırma tarafında da katılım bankaları müşteriye doğrudan nakit krewdi vermek yerine ihtiyaç duyulan malı veya hizmeti satın alıp üzerine kar payı ekleyerek vadeli şekilde müşteriye satıyor, yani işlempara üzerinden değil ticaret üzerinden gerçekleştiriliyor.
Katılım bankalarında finansmanın mutlaka gerçek bir mal veya hizmet alımına dayanması gerekiyor. Ayrıca spekülatif işlemler, aşırı risk içeren yatırımlar ve faizli işlemler sistem içine dahil edilmiyor.
KATILIM BANKALARININ DİĞER BANKALARDAN FARKLARI NELERDİR?
Katılım bankaları ile diğer bankalar birçok bankacılık hizmetinde benzer işlemler sunsa dahi çalışma prensipleri bakımından ayrılır.
Her iki banka türü de para transferi, çek, kredi kartı, dış ticaret işlemleri ve teminat mektubu gibi hizmetler verebilir ama klasik bankalar faiz esaslı sistemle çalışırıken, katılım bankaları ticaret ve ortaklık temelli finansman yöntemlerini kullanır.
Katılım bankalarında kredi yerine mal alım-satımı, kiralama ve ortaklık modelleri uygulanır.
Bir diğer önemli fark ise katılım bankalarının topladığı fonlarda kesin getiri garantisi vermemesidir. Faizli sistemde vade başında kazanç oranı belirlenirken, katılım bankacılığında dağıtılacak kar payı yapılan ticari işlemlerin sonucuna göre şekillenir.
