Türkiye Katılım Bankaları Birliği’nin 2024 faaliyet raporuna göre katılım bankacılığı sektörü, dijitalleşme, sürdürülebilir finans ve KOBİ destekleriyle dikkat çekici bir büyüme gerçekleştirdi. Aktif büyüklüğü %30 artışla 2,6 trilyon TL’yi geçerken, net kâr 63,1 milyar TL’ye ulaştı. Sektör, dijital bankacılık ve sukuk ihracıyla küresel alanda da gücünü artırıyor.
Katılım Bankacılığı 2024’te Rekor Büyüme ve Dönüşümle Öne Çıktı
Katılım bankacılığı sektörü 2024’te hem finansal göstergeler hem de kurumsal dönüşüm açısından dikkat çekici bir yılı geride bıraktı. Türkiye Katılım Bankaları Birliği (TKBB) tarafından yayımlanan 2024 yılı Faaliyet Raporu’na göre sektör, sürdürülebilir büyüme, dijitalleşme, uluslararası iş birlikleri ve ürün çeşitliliğiyle güçlü bir ivme kazandı.
Finansal Göstergelerde Güçlü Performans
TKBB Yönetim Kurulu Başkanı Onur Gök, 2024’ün hem Türkiye hem de dünya ekonomisi açısından dönüşüm yılı olduğunu vurgulayarak, “Katılım finans sektörü, bu dönüşümde şeffaflık, sürdürülebilirlik ve toplumsal fayda odaklı yapısıyla öne çıktı,” dedi. Gök’ün mesajında öne çıkan veriler şöyle:
Sektörün aktif büyüklüğü %30 artışla 2,6 trilyon TL’yi aştı.
Toplanan fonlar %17 artışla 1,78 trilyon TL’ye ulaştı.
Kullandırılan fonlar %30 artışla 1,2 trilyon TL’yi geçti.
Sektörün net kârı %18,7 artarak 63,1 milyar TL oldu.
Öz kaynaklar %48 artarak 213,8 milyar TL seviyesine çıktı.
Katılım bankalarının sektördeki pazar payı %8,14’e yükselirken, bu oran 2017’de %5 seviyesindeydi. Özellikle KOBİ’lere sağlanan 764,4 milyar TL’lik finansman dikkat çekerken, takipteki alacak oranı %1,24 ile sektör ortalamasının altında kaldı.
Dijitalleşme ve Fintek Odaklı Dönüşüm
Genel Sekreter İsmail Vural da mesajında teknolojik dönüşümün sektördeki etkisine dikkat çekti. Vural, “Katılım bankaları, açık bankacılık ve dijital platformlar sayesinde müşteri deneyiminde küresel ölçekte en iyi uygulamalar arasında yer alıyor,” dedi. Rapora göre:
Dijital bankacılık yatırımları hız kazanırken, yapay zeka ve açık bankacılık çözümleriyle yeni iş modelleri geliştirildi.
Katılım bankalarının teknolojik yetkinlikleri artırıldı, sektördeki fintek girişimleriyle iş birlikleri yaygınlaştı.
Uluslararası Açılımlar ve İslami Finans Liderliği
TKBB, 2024’te uluslararası iş birlikleriyle küresel ölçekte de etkinliğini artırdı. Azerbaycan, Malezya, Kazakistan, Özbekistan ve Filipinler gibi ülkelerin banka birlikleriyle stratejik anlaşmalar imzalandı. Ayrıca:
Türkiye, küresel sukuk piyasasında en aktif beş ülke arasında yer aldı.
2024’te %67 artışla 135 milyar TL tutarında sukuk ihracı gerçekleştirildi.
Sürdürülebilir finans alanında 3 milyar TL tutarında yeşil ve sosyal sukuk ihracı yapıldı.
Bu gelişmelerle birlikte Türkiye, faizsiz finansal araçlar alanında uluslararası bir cazibe merkezi olma yönünde önemli adımlar attı.
Yeni Bankalar, Genişleyen Ekosistem
Raporda, katılım bankacılığı ekosisteminin 2024 itibarıyla 9 üyeye ulaştığı belirtildi. Sektöre son olarak Hayat Finans Katılım Bankası ve TOM Katılım Bankası’nın dijital bankacılık lisanslarıyla katılması, ürün ve kanal çeşitliliğini artırdı.
Adabank’ın Dünya Katılım Bankası’na dönüşmesi, geleneksel bankacılıktan katılım bankacılığına geçişin ilk örneği olarak kayıtlara geçti.
Katılım Finans Standartları Genişliyor
Katılım bankalarının şeffaf ve ilkeli faaliyet göstermesini sağlamak amacıyla TKBB Danışma Kurulu, 2024 yılında da yeni standartlar yayımladı. Bunlar arasında:
“Katılım Finansı İlkelerine Uygun Olmayan Gelirlerin Tasfiyesi” standardı
“Pay Senedi Alım Satımı” standardı
“Katılım Esaslı Şirketlerin Mahzurlu Kazançları Arındırma Rehberi”
Böylece bugüne kadar yayımlanan standart sayısı 6’ya, rehber sayısı ise 2’ye ulaştı.
Eğitim ve Fatura Sisteminde Yeni Gelişmeler
2024 yılında TKBB eğitim platformu üzerinden:
108 farklı sınıf içi eğitim programı,
23 farklı e-eğitim,
6 ayrı uzmanlık sertifikası programı düzenlendi.
Ayrıca 1,1 milyon işlem Katılım Bankaları Fatura Kayıt Sistemi (KBFKS) üzerinden kaydedilirken, 11.441 belge mükerrer işlem aşamasında engellendi.
Türkiye’nin Finansal Kapsayıcılığına Katkı
Rapor, katılım finansının toplumun tüm kesimlerini kapsayan bir model sunduğuna dikkat çekiyor. Kadınlar, gençler, KOBİ’ler ve ihracatçılar başta olmak üzere geniş kitlelerin finansal sisteme dahil edilmesinde katılım bankaları öncü rol üstleniyor.
2024 yılı, katılım finansının Türkiye’de sadece büyümekle kalmadığı, aynı zamanda kurumsal altyapısını güçlendirdiği, dijitalleştiği ve küresel ölçekte pozisyonunu sağlamlaştırdığı bir yıl oldu. TKBB’nin açıkladığı rakamlar ve stratejik adımlar, sektörün 2025 hedefi olan %15 pazar payı hedefine emin adımlarla ilerlediğini gösteriyor.
