Katılım Emeklilik Genel Müdürü ve Türkiye Sigorta Birliği Başkan Yardımcısı Ayhan Sincek, bireysel emeklilik sisteminde (BES) yıl sonu fon büyüklüğünün 2,65-2,7 trilyon TL seviyesine ulaşmasını beklediklerini söyledi. Sincek, sektördeki likidite sıkışıklığının BES fonlarına yansımasını beklemediklerini belirtirken, katılımcılara devlet katkısı avantajından yararlanma ve emeklilik döneminde birikimlerini planlı kullanma tavsiyesinde bulundu.
Katılım Emeklilik Genel Müdürü Ayhan Sincek, Bloomberg HT’de yayımlanan Pelin Yantur ile Fon Saati programında bireysel emeklilik sisteminin (BES) mevcut durumu, fonların likidite yapısı, devlet katkısı, kısmi ödeme uygulaması ve sektörün büyüme beklentilerine ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
BES fonlarının varlık dağılımının risk yönetimi açısından önemli bir güvence oluşturduğunu belirten Sincek, sistemde ciddi bir likidite problemi gözlemlemediklerini ifade etti. Sincek ayrıca, BES’in uzun vadeli birikim aracı olma özelliğine dikkat çekerek özellikle genç yaşlarda sisteme girmenin önemli avantajlar sunduğunu vurguladı.
BES fonlarında likidite riski var mı?
Piyasalarda yaşanan likidite sıkışıklığının bireysel emeklilik fonlarına olası etkilerini değerlendiren Ayhan Sincek, BES fonlarının varlık dağılımına ilişkin bilgi verdi.
Sektör genelindeki dağılımda para piyasası fonlarının payının yüzde 30’lar seviyesinde, altın fonlarının ağırlığının ise yüzde 30-35 civarında olduğunu belirten Sincek, hisse senedi fonlarının payının yaklaşık yüzde 17 seviyesinde bulunduğunu söyledi.
BES katılımcılarının birikimlerini farklı emeklilik planları ve fonlar üzerinden değerlendirebildiğine işaret eden Sincek, sistemin mevcut yapısında likidite açısından önemli bir sorun görmediklerini kaydetti.
BES’te devlet katkısı avantajı sürüyor
Bireysel emeklilik sisteminin en önemli teşviklerinden birinin devlet katkısı olduğunu belirten Sincek, yüzde 20 oranındaki desteğin vatandaşlar açısından önemli bir avantaj sunduğunu ifade etti.
Devlet katkısının yaş sınırı olmaksızın 18 yaş altındaki katılımcılar için de uygulanmasının uzun vadeli tasarruf alışkanlığı açısından önemli olduğunu vurgulayan Sincek, çocuklara yönelik BES sözleşmelerinin geleceğe yönelik birikim imkânı sunduğunu dile getirdi.
Sincek, erken yaşta sisteme girmenin bileşik getiri etkisi sayesinde birikimlerin uzun vadede büyümesine katkı sağladığını belirterek ailelerin çocuklarının eğitim ve gelecek planları için BES’i değerlendirebileceğini söyledi.
BES’te yıl sonuna kadar ek katkı payı ödenebilir
BES katılımcılarının yıl sonuna kadar ek katkı payı ödeyerek devlet katkısı avantajından yararlanabileceklerine dikkat çeken Sincek, mevcut ödeme planının üzerinde katkı payı yatırılmasının mümkün olduğunu belirtti.
Katılımcıların, ilgili emeklilik şirketinin mobil uygulaması üzerinden kredi kartı veya banka hesabı aracılığıyla ek katkı payı ödeyebildiğini ifade eden Sincek, devlet katkısından yararlanmak isteyenlerin yıllık haklarını ve mevcut ödemelerini dikkate alarak hareket etmeleri gerektiğini söyledi.
Devlet katkısı hesaplamalarında yıllık üst sınırın ve geçerli mevzuatın esas alınması gerektiğini de hatırlamak gerekiyor.
BES’ten kısmi ödeme almak kolay değil
BES birikimlerinin tamamını sistemden çıkmadan kullanmayı sağlayan kısmi ödeme uygulamasına da değinen Sincek, bu hakkın belirli koşullara bağlı olduğunu söyledi.
Kısmi ödeme imkânının evlilik ve konut alımı gibi belirli durumlarda veya mevzuatta tanımlanan diğer şartlar kapsamında kullanılabildiğini belirten Sincek, uygulamanın her katılımcı için serbestçe kullanılabilecek bir nakit çekim yöntemi olmadığını vurguladı.
BES birikimlerinin kredi kullanımında teminat olarak gösterilmesi uygulamasının da bulunduğunu hatırlatan Sincek, bu yöntemin kullanımının henüz sınırlı seviyede olduğunu ifade etti.
Emeklilikte BES birikimleri nasıl değerlendirilmeli?
BES’ten emekli olan katılımcıların birikimlerini tek seferde tamamen çekmek yerine ihtiyaçlarına göre planlamalarının önemine değinen Sincek, paranın bir bölümünün nakit olarak alınabileceğini, kalan tutarın ise sistemde değerlendirilerek düzenli gelir amacıyla kullanılabileceğini belirtti.
Sincek, emeklilik hakkı kazanıldığında uygulanan yüzde 5’lik stopaj oranının da önemli bir avantaj olduğuna dikkat çekti.
Birikimlerin bir bölümünü sistemde tutarak düzenli ödeme planı oluşturmanın, emeklilik döneminde finansal kaynakların daha dengeli kullanılmasına yardımcı olabileceğini kaydetti.
BES fon büyüklüğünde yıl sonu beklentisi 2,7 trilyon TL
Bireysel emeklilik sektörünün büyüklüğüne ilişkin beklentilerini de paylaşan Ayhan Sincek, toplam BES ve ilgili fon büyüklüğünün yıl sonunda 2,65-2,7 trilyon TL seviyelerine ulaşabileceğini öngördü.
Sincek, yıl sonuna kadar katılımcı sayısında net artışın 350 bin ila 400 bin kişi seviyesinde gerçekleşebileceğini düşündüğünü ifade etti.
Piyasalardaki gelişmelerin fon getirileri üzerinde etkili olduğuna işaret eden Sincek, altın, gümüş ve hisse senedi piyasalarından güçlü bir katkı gelmemesi durumunda BES fonlarının yıl genelinde enflasyonun üzerinde getiri sağlamasının zorlaşabileceğini belirtti.
Buna karşın sistemin uzun vadeli performansına dikkat çeken Sincek, geçmişte bazı dönemlerde enflasyonun altında getiriler görülse de daha uzun vadeli değerlendirmelerde reel getiri elde edilen dönemlerin bulunduğunu söyledi.
BES’te uzun vadeli tasarrufun önemi
Ayhan Sincek’in değerlendirmelerine göre BES, yalnızca devlet katkısı avantajıyla değil, uzun vadeli tasarruf ve birikimlerin farklı fonlarda değerlendirilmesine imkân tanımasıyla da öne çıkıyor.
Özellikle genç yaşlarda sisteme girilmesi, düzenli katkı payı ödenmesi ve fon dağılımının kişisel hedeflere uygun şekilde yönetilmesi, uzun vadeli birikim açısından önem taşıyor. Ancak gelecekteki getirilerin piyasa koşullarına bağlı olduğu ve garanti edilemeyeceği de göz önünde bulundurulmalı.
