Pakistan, finans tarihinde en kapsamlı dönüşümlerden birine hazırlanıyor. Hükümet tarafından hazırlanan yeni yol haritasına göre, 1 Ocak 2028 tarihinden itibaren tüm yeni finansman ve kredi sözleşmeleri faizsiz finansman esaslarına göre gerçekleştirilecek. Bu adım, ülkenin tamamen Şer’i ilkelere uygun (İslami) finans sistemine geçiş sürecinin ilk aşamasını oluşturuyor.
Öne Çıkan Başlıklar
- 1 Ocak 2028’den itibaren tüm yeni finansman işlemleri katılım finans ilkelerine uygun olacak.
- Yol haritası, Federal Şeriat Mahkemesi’nin 2022 yılında faiz (riba) yasağına ilişkin kararı ile 26. Anayasa Değişikliği doğrultusunda hazırlandı.
- Stratejinin kısa süre içinde federal kabine tarafından onaylanması bekleniyor.
Yeni Finansmanlar Tamamen Katılım Finans Esaslarına Göre Yapılacak
Pakistan Maliye Bakanlığı, 31 Aralık 2027 sonrasında uygulanacak faizsiz finansman sistemine ilişkin kapsamlı dönüşüm planını tamamladı.
Hazırlık sürecinde;
- Düzenleyici kurumlar,
- Bankalar,
- Finansal kuruluşlar,
- Şer’i danışmanlar
ile kapsamlı istişareler gerçekleştirildi.
Buna göre 1 Ocak 2028’den itibaren aşağıdaki tüm yeni finansman işlemlerinde Şer’i uyumlu finansman yöntemlerinin kullanılması zorunlu olacak:
- Kamu borçlanmaları,
- Ticari finansman ve krediler,
- Finansal sözleşmeler.
Bununla birlikte, 31 Aralık 2027 öncesinde imzalanmış mevcut konvansiyonel kredi ve finansman sözleşmeleri, vade sonuna kadar mevcut şartlarıyla devam edecek. Bu uygulamayla sözleşme hukukunun korunması ve yatırımcı güveninin sürdürülmesi hedefleniyor.
Bankalar Kademeli Olarak Dönüşecek
Geçiş süreci bir anda tamamlanmayacak.
Yerli sermayeli bankaların, gerekli düzenleyici altyapı ve İslami likidite yönetimi araçlarının devreye alınmasıyla birlikte faaliyetlerini kademeli olarak katılım bankacılığı modeline dönüştürmeleri öngörülüyor.
Çoğunluk hissesi yabancı yatırımcılara ait bankalara ise hem konvansiyonel hem de katılım finans ürünlerini sunabilecekleri hibrit bankacılık modeli uygulanacak. Böylece uluslararası bankacılık ilişkilerinin korunması ve geçiş sürecinin daha sağlıklı yönetilmesi amaçlanıyor.
Sukuk İhraçları Artırılacak
Faize dayalı borçlanma araçlarının yerine yeterli düzeyde Şer’i uyumlu yatırım enstrümanları oluşturabilmek amacıyla hükümet, 3 ay, 6 ay ve 12 ay vadeli devlet kira sertifikası (sukuk) ihraçlarını artırmayı planlıyor.
Ayrıca Maliye Bakanlığı bünyesinde tamamen kamuya ait bir Varlık Kayıt Şirketi (Asset Registry Company – ARC) kurulacak.
Bu kuruluş, kamu varlıklarının envanterini oluşturarak düzenli sukuk ihraçlarına dayanak teşkil edecek ve devletin faiz esaslı borçlanma araçlarına olan bağımlılığını azaltacak.
Hukuki Altyapı Güçlendiriliyor
Dönüşüm sürecinin temelini, Federal Şeriat Mahkemesi’nin Nisan 2022 tarihinde aldığı ve ribanın (faizin) her türünü yasaklayan kararı oluşturuyor.
Daha sonra kabul edilen 26. Anayasa Değişikliği ile de 1 Ocak 2028’e kadar faiz esaslı sistemin kaldırılması anayasal hedef haline getirildi.
Yetkililer, önümüzdeki iki yıl içerisinde bankacılık mevzuatı, vergi düzenlemeleri ve finansal düzenleyici çerçevenin yeni sisteme uyumlu hale getirileceğini, dönüşümün ise finansal istikrar gözetilerek kademeli şekilde gerçekleştirileceğini belirtiyor.
