Albaraka Portföy Yönetimi Genel Müdürü Muhammed Emin Özer de katılım bankacılığının 40 yıllık geçmişi olmasına rağmen katılım finansın sermaye piyasalarıyla buluşmasının çok daha yakın bir tarihte, 2003’te başladığını anlattı.
Özer, bu sürecin her aşamasında masanın farklı taraflarında yer alma fırsatı bulduğunu ve bu nedenle kendisini şanslı hissettiğini belirterek, katılım bankacılığı tanımı henüz yapılmadan önce özel finans kurumlarının, menkul kıymetlerin acentesi olarak sermaye piyasalarında faaliyet göstermeye başladığını söyledi.
Bu durumun sektör açısından önemli bir dönüm noktası ve katılım bankacılığıyla sermaye piyasasının tanıştığı ilk aşama olduğunu vurgulayan Özer, o dönemde hem Sermaye Piyasası Kanunu’nda hem de Bankacılık Kanunu’nda katılım bankacılığına ilişkin bir tanımın bulunmadığını, bu nedenle özel finans kurumlarının sistemin içinde net bir yere sahip olmadığını belirtti.
Bu durumun sermaye piyasası ürünlerinin katılım finansa uygun şekilde yapılandırılmasını mümkün kılmadığına dikkati çeken Özer, şöyle devam etti:
“Boşta kalan paranın değerlendirilebileceği faiz dışında bir alternatif olmadığı için ‘Buna nasıl bir çözüm bulabiliriz?’ diye düşündük. O dönemde yeni çıkan borsa yatırım fonları (ETF’ler), dünyada yeni ihraç edilmeye başlamıştı. İçinde para veya nakit kısım olmayıp birebir hisse senedine dayalı bir ürün olduğu için bunu bir katılım bankacılığı ürünü yapabileceğimizi düşündük. Katılım bankacılığı tanımı henüz olmasa da Dow Jones’la bir anlaşma yaparak Dow Jones Islamic Market Turkey endeksini oluşturduk. O endekse dayalı da bir borsa yatırım fonunu kurduk. Bu dünyadaki ilk Islamic ETF’tir. Islamic borsa yatırım fonudur. O da biraz zorunluluktan çünkü normal bir fon kuramadığımız için orada öncü olma durumumuz söz konusu oldu.”
Özer, bugün gelinen süreçte düzenleyici kurumlarda hem Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) hem de Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) bünyesinde katılım finansa yönelik özel dairelerin kurulduğunu anlattı.
Ayrıca, Albaraka Portföy olarak yaklaşık 5 milyar dolarlık fon yönettiklerini belirten Özer, emeklilik, menkul kıymet ve alternatif, gayrimenkul ve girişim sermayesi fonları gibi alanlarda faaliyet gösterdiklerini söyledi.
Gayrimenkul ve girişim sermayesi fonlarının aynı zamanda dayanak varlık niteliği taşıdığını ifade eden Özer, bu fonların, vaat sözleşmesi işlemlerinde kullanılabilecek yeni katılım finans ürünlerinin de çıkış noktası olduğunu dile getirdi.
Özer, bu alternatif fonların borsada işlem görmesinin de dünyada ender görülen öncü girişimlerden biri olduğunu belirterek, “Orada da ciddi bir hacim oluştu nitelikli yatırımcı işlem pazarında. Dolayısıyla 2003’te biraz da mecburiyetten arayış içinde olup ‘Ne ürün çıkartabiliriz?’ dediğimiz noktada şu anda hem çok ciddi bir emeklilik tarafında kaynak var hem de katılım finansa ilgi var. Sermaye piyasasının da mevcuttaki altyapısını, imkanlarını da kullanarak çok daha iyi noktalara getirebileceğimizi düşünüyoruz.” diye konuştu.
